Na czym budowana jest celna przyszłość... czyli struktura Programu e-Cło

Na czym budowana jest celna przyszłość... czyli struktura Programu e-Cło

Program e-Cło jest jednym z elementów modernizacji Służby Celnej. Jego głównym celem jest ułatwienie wszystkim obywatelom dostępu do usług polskiej Służby Celnej. Celem jest sukcesywne przejście z papierowego, do w 100% elektronicznego obiegu dokumentów, we wszystkich obszarach świadczenia usług publicznych związanych z poborem należności celnych, akcyzy i podatku od gier.
 
W ramach programu stworzone zostało elektroniczne środowisko, a wiele usług celnych już w tej chwili świadczonych jest bez udziału dokumentów papierowych, lub przy przeważającym udziale dokumentów elektronicznych. W tej chwili w formie elektronicznej składanych jest m.in.:
 

- 100% zgłoszeń celnych w eksporcie, imporcie i tranzycie;

- 100% dokumentów przemieszczenia towarów w zawieszonej akcyzie; 

- 90% deklaracji wymiany handlowej z państwami członkowskimi UE;

- 50% dokumentów TAX FREE.

Przedsiębiorcy, których działania zawodowe wiążą się np. z handlem międzynarodowym, już o tym wiedzą i korzystają, bo nowe usługi pozwalają na duże oszczędności czasu i pieniędzy, a tym samym podniesienie konkurencyjności działań. Przekraczać granice efektywności i wygody mogą wszyscy obywatele. Korzystanie z e-cła jest łatwe, bezpieczne i pomaga oszczędzić dużo czasu i nerwów.
 
System elektronicznej obsługi celnej składa się z kilku warstw. Najważniejszą, bo najbliższą odbiorcy, jest warstwa operacyjna, czyli to, w jaki sposób i z jakich usług można skorzystać. Nie doszłoby jednak do żadnej operacji, bez kilkunastu zespołów projektowych, które stworzyły środowisko elektroniczne, systemy informacyjne i bazy danych, w tym system analizy ryzyka, obsługi zabezpieczeń i uwierzytelnienia, oraz rozbudowany komponent pomocy technicznej i merytorycznej dla wszystkich użytkowników.
 
W tym miejscu przedstawimy główne funkcje Systemu Informacyjnego  Służby Celnej. Znajdą się tu praktyczne informacje na temat Platformy Usług Elektronicznych PUESC, powiemy jak w kilku prostych krokach zostać stałym, zadowolonym e-Klientem spersonalizowanego e-Konta usług celnych. Aby móc w pełni korzystać ze wszystkich lub tylko wybranych, dostosowanych do indywidualnych potrzeb, dostępnych funkcjonalności elektronicznej platformy Służby Celnej, warto poznać strukturę, w jakiej będziemy się poruszać.
 
Jak zbudowano celną przyszłość?
Warstwę infrastrukturalną, zapewniło skuteczne wdrożenie kilku projektów.
 
Projekt INFRA powstał aby wspomóc, zarówno procesowo jak i budżetowo, działania w ramach Konsolidacji i Centralizacji systemów celnych i podatkowych (KIC). Specjaliści z zespołu projektowego INFRA uczestniczyli w budowie części chmury obliczeniowej resortu finansów. Teraz INFRA koordynuje i nadzoruje pod kątem technicznym wdrażanie informatycznych projektów biznesowych w ramach Programu.
 
Bezpieczne sprzęgnięcie z domeną unii europejskiej (DG TAXUD), magistralą CCN/CSI i domeną zewnętrzną (Internetem) zapewnia Magistrala Celno-Akcyzowa (MCA). Przez specjalistów określana jako skalowalna, elastyczna warstwa komunikacji, która definiuje i standaryzuje między innymi format, tłumaczenie, transformację, nadzór i raportowanie przepływu komunikatów pomiędzy poszczególnymi elementami Systemu Informacyjnego Służby Celnej.
 
Kolejnym bardzo ważnym projektem jest PKI, czyli infrastruktura umożliwiająca elektroniczne podpisywanie, szyfrowanie i oznaczanie czasem (elektroniczny datownik) dokumentów, zarówno w komunikacji z klientami zewnętrznymi (przedsiębiorcami), jak też w komunikacji wewnętrznej w Służbie Celnej. To PKI zapewnia jednolity podsystem uwierzytelniania dla poszczególnych, funkcjonujących w tej chwili systemów oraz użytkowników zewnętrznych. W jego ramach stworzona została funkcjonalność jednokrotnego uwierzytelniania Single Sign On (SSO), dzięki której użytkownik zalogowany do jednej z domen Służby Celnej uzyska dostęp do wszystkich systemów, do których nadano mu uprawnienia, bez konieczności kolejnego logowania.
 
Na styku dwóch warstw: referencyjno-informacyjnej oraz infrastrukturalnej całego Systemu Informacyjnego Służby Celnej znalazł się PDR PL/UE, czyli System Danych Referencyjnych. Z jednej strony bardzo „techniczny", gdyż jego zadaniem jest zapewnienie wydajnego źródła dostępu do danych referencyjnych oraz innych danych wolnozmiennych systemom operacyjnym, z drugiej strony pełniący rolę komponentu odpowiedzialnego za pozyskiwanie, zarządzanie, aktualizację, weryfikację i dystrybuowanie wszelkich danych słownikowych, niezbędnych do właściwego działania pozostałych elementów Systemu Informacyjnego Służby Celnej (SI SC).
 
Aby zapewnić najwyższą jakość usług, niezbędne jest przeprowadzenie szeregu prób i testów. Projekt TEST REG to dostawca rozwiązań organizacyjno-technicznych, którego zadaniem jest ujednolicenie i usprawnienie procesu testowania SI SC. Po zakończeniu etapu testów dopuszczających do użytkowania TEST REG będzie odpowiedzialny za utrzymanie i stałe podnoszenie jakości  dostarczonych w ramach Programu e-Cło produktów, oraz doskonalenie kompetencji organizacji w zakresie testowania systemów.
Mimo, że Platforma PUESC, tak jak wszystkie elektroniczne systemy Służby Celnej, jest doskonale przygotowana do automatycznego poprowadzenia e-Klienta przez wszystkie procesy operacji celnych, to nad dostarczeniem wszelkich dodatkowych informacji podczas bieżącej obsługi, czuwał będzie HELP DESK. Będzie to zespół narzędzi oraz specjalistów, oferujących w każdej chwili wsparcie techniczne i merytoryczne użytkownikom wewnętrznych (funkcjonariusze celni), ale przede wszystkim zewnętrznym (przedsiębiorcy i osoby fizyczne w kraju i poza granicami) Systemów Informatycznych Służby Celnej. Kontakt będzie możliwy zarówno za pomocą infolinii jak i dedykowanej skrzynki mailowej.
 
Warstwa referencyjna i informacyjna
Łatwy dostęp do danych z różnych istniejących do tej pory i pozostających nadal w użyciu baz, poprzez jedną wielowymiarową bazę, zapewni System Hurtowni Danych ARIADNA2.
 
Dane w zakresie podatków, taryf i przepisów celnych, które będą automatycznie pobierane i obliczane w składanych formularzach na podstawie uzupełnionych danych, dostarczą ISZTAR4 - główne źródło zintegrowanych danych dla funkcjonariuszy Służby Celnej, systemów celnych, przedsiębiorców, instytucji, agencji celnych itp., zainteresowanych obrotem towarowym z zagranicą, oraz PDR – źródło danych referencyjnych. Europejski Informacyjny Portal Celny – ECIP (European Customs Information Portal) oraz Pojedynczy Elektroniczny Punkt Dostępu – SEAP (Single Electronic Access Point), zapewnią dostęp do informacji w zakresie przepisów celnych, oraz umożliwią dwustronną i bezpieczną komunikację z podmiotami, co wpłynie na wzrost automatyzacji obsługi drogą elektroniczną.
 
Obsługą w zakresie rejestrowania i udostępniania wszelkich danych rejestrowych, wszystkim podmiotom, w obszarze właściwości Służby Celnej zajmuje się zespół projektowy SZPROT. W ramach tego projektu dostarczane są narzędzia przepływu informacji i procedury wspomagające elektroniczne składanie i rozpatrywanie wniosków.
Usprawnienie i zmniejszenie kosztów obsługi administracyjnej będzie możliwe między innymi dzięki projektowi HERMES2, który jest elektronicznym systemem kadrowo-płacowym wspomagającym zarządzanie zasobami ludzkimi Służby Celnej i buduje bazę użytkowników wewnętrznych
 
Centrum zarządzania i analiz
Wprowadzenie i automatyczną weryfikację podstawowych danych, a także ocenę wprowadzonych parametrów, powiązanie obiektów informacyjnych poprzez identyfikację i opis wzajemnej zależności, które składają się na analizę ryzyka, zapewnią narzędzia realizowane w ramach projektu ZISAR. ZISAR realizować będzie także zadania związane z zarządzaniem profilami analizy ryzyka i usługą automatycznej analizy ryzyka dla Systemów Operacyjnych SC. Projekt wyposaży Służbę Celną w niezależne narzędzia statystyczne i rejestr kontroli.
 
Zarządzaniem procesowym, pierwszych 10 procesów biznesowych Programu, zajął się  projekt SZPADA. W jego ramach przygotowano metody, standardy i narzędzia do wdrożenia zarządzania procesowego w całej organizacji. SZPADA ma na celu stałe polepszanie wyników działalności Służby Celnej przez przekształcenie Służby Celnej w organizację zarządzaną procesowo i samodoskonalącą się.
 
Zarządzanie i analiza ryzyka nie jest możliwa bez dostępu do danych, należy więc i w tej warstwie programu wspomnieć o niebagatelnej roli projektu hurtowni danych ARIADNA2.
 
Przekroczmy razem granice
Realizacja Program e-Cło, to wysiłek wielu znakomitych specjalistów Służby Celnej, Ministerstwa Finansów oraz zewnętrznych ekspertów z wielu dziedzin, przy niebagatelnym wsparciu finansowym w ramach VII Osi Priorytetowej Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka - Społeczeństwo informacyjne - budowa elektronicznej administracji. Teraz wkraczamy w przyszłość. Na najbliższe miesiące zaplanowane jest udostępnienie szeregu zmodernizowanych e-usług Programu e-Cło. Uruchomiona zostanie Platforma Usług Elektronicznych Służby Celnej (PUESC), która zintegruje element komunikacji, doprowadzi do zastąpienia  funkcjonujących dotychczas wielu kanałów dostępu jednym punktem dostępu do wszystkich usług celnych.
 
Czym jest Platforma Usług Elektronicznych PUESC? Jak dokonać e-Rejestracji? Kto może zostać e-Klientem Służby Celnej i z jakich usług może korzystać w ramach swojego spersonalizowanego e-Konta? Tu dowiesz się więcej.